The Sabrina Foundation
Taarifa za Afya
Ugonjwa wa Sikoseli ni Nini?
Ugonjwa wa Sikoseli ni tatizo la damu la kurithi linaloathiri mamilioni ya watu duniani. Nchini Tanzania, tatizo lake hatari zaidi ni Kiharusi cha Sikoseli.
Muhimu: Ukurasa huu unatoa taarifa za jumla za afya pekee. Si ushauri wa kitabibu. Ikiwa wewe au mtoto wako anaonyesha dalili za dharura ya kiafya, tafuta huduma ya matibabu mara moja. Usichelewe kuwasiliana na daktari au hospitali.
Ugonjwa wa Sikoseli ni Nini?
Ugonjwa wa Sikoseli (SCD) ni tatizo la kurithi ambapo chembe nyekundu za damu huwa ngumu, gumegume, na zenye umbo la mwezi mwandamo (au "sikoseli"). Tofauti na chembe za damu za kawaida zenye umbo la duara zinazopita kwa urahisi kwenye mishipa ya damu, chembe zenye umbo la mundu zinaweza kuziba mtiririko wa damu, na kusababisha maumivu, uharibifu wa viungo, na matatizo hatari kwa maisha.
SCD ni miongoni mwa magonjwa makubwa ya kinasaba yanayojitokeza zaidi kusini mwa Jangwa la Sahara, ikiwemo Tanzania.
Kiharusi cha Sikoseli ni Nini?
Kiharusi hutokea wakati mtiririko wa damu kwenda sehemu ya ubongo unapozibwa au kukatizwa. Watoto wenye Ugonjwa wa Sikoseli wako kwenye hatari kubwa zaidi ya kupata kiharusi kuliko watu wengine — hii huitwa Kiharusi cha Sikoseli.
Kiharusi cha Sikoseli kinaweza kutokea kwa onyo dogo na kusababisha uharibifu wa kudumu wa ubongo au kifo kama hakitatibiwa mara moja. Uchunguzi wa mapema na uelewa ni muhimu sana — huokoa maisha.
Kwa Nini Watoto?
Kiharusi cha Sikoseli huwaathiri zaidi watoto. Bila uchunguzi na matibabu ya kinga, takribani asilimia 11 ya watoto wenye SCD watapata kiharusi kabla ya kufikisha umri wa miaka 20. Kwa uchunguzi wa mapema na matunzo sahihi, viharusi vingi vinaweza kuzuiwa.
Dalili za Haraka za FAST
Ukiona mojawapo ya dalili hizi, chukua hatua mara moja — kila sekunde ina thamani:
Uso Kulegea
Upande mmoja wa uso umelegea au umeganda. Muombe mtu huyo atabasamu — je, tabasamu lake si sawia?
Udhaifu wa Mkono
Mkono mmoja ni dhaifu au umeganda. Muombe mtu huyo ainue mikono yote miwili — je, mmoja unashuka chini?
Ugumu wa Kuongea
Maongezi yanajikuna, ni ya ajabu, au mtu hawezi kuongea. Muombe arudie sentensi rahisi.
Muda wa Kutafuta Msaada
Piga simu huduma za dharura au nenda hospitali ya karibu mara moja. Usisubiri.
Taarifa hii ni kwa ajili ya uelewa tu. Daima tafuta huduma ya matibabu mara moja ukishuku kiharusi. Muda ni muhimu sana — kila dakika bila matibabu huongeza hatari ya uharibifu wa kudumu.
Tusaidie Kueneza Ujumbe
Maarifa huokoa maisha. Shiriki taarifa hii na jamii yako.